Frédéric Worms is een Franse filosoof, gespecialiseerd in het oeuvre van
Henri Bergson en in ethiek. In het kleine boekje "La Politesse"
heeft Frédéric Worms drie lezingen van Bergson verzameld en
becommentarieerd, lezingen die de jonge Bergson gaf aan studenten van
de Sorbonne en in Clermont-Ferrand.
Zoals Worms heeft opgemerkt, bestaat Bergson's bijzondere bijdrage in het aanspreken van beleefdheid en gezond verstand (
le bon sens) als persoonlijke deugd,
als een gevoel of een zintuig op zich. Bergson gaat verder in op de rol
die onderwijs kan spelen bij het bevorderen van dit gevoel/zintuig in
elke mens.
Bergson onderscheidt drie soorten beleefdheid: de eerste betreft
het volgen van sociale regels en normen;
de tweede soort is van intellectuele aard en bestaat uit het oprecht
geďnteresseerd zijn in ideeën en visies die anders zijn dan de onze;
de derde is een beleefdheid van het hart (la politesse du cœur)
- een
innerlijk vermogen om te voelen voor het
welzijn van anderen, van vreemden.
Bergson ziet dit vermogen als een natuurlijke aanleg van de mysticus,
geworteld in een
diepe passie voor rechtvaardigheid en voor gelijkheid.
